خانه > آموزش وزن عروضی > آموزش وزن عروضی – درس اول

آموزش وزن عروضی – درس اول

با سلام از امروز قصد دارم آموزش وزن عروض رو برای علاقه مندان به ادبیات فارسی  شروع کنم

با علم به این که تمامی دوستانی که در این بحث حضور می یابند ، خواستار یادگیری وزن عروضی هستند ،نیازی به بیان چرایی لزوم وزن در شعر نمیبینم اما برای خالی نبودن عریضه یادآوری این نکته ضروری است که در تمامی تعاریفی که از شعر کلاسیک می شود وزن مکانی در خورد دارد تا حدی که خواجه نصیرالدین طوسی وزن را از فصول ذاتی شعر میداند و … .

برای این که بتوان به تاثیر شگرف وزن در شعر پی برد به بیت زیر دقت کنید :

دیگر بس است حفظ نفس بی شما عزیز    

یعنی بیا و جامعه ای را به هم بریز

برای خواندن ادامه مطلب روی دنباله کلیک کنید

 حال آن را با بیت زیر مقایسه کنید:

 

عزیز، دیگر حفظ نفس بدون شما بس است     

یعنی بیا و با آمدنت جامعه را به هم بریز

به همین راحتی میتوان به اعجاز وزن پی برد ، سحری که وزن به شعر میدهد آنقدر هست که پذیرش شعر بدون آن گوش را آزار میدهد.

 

برای شروع شناخت عروض بیان چند نکته اجتناب  ناپذیر است :

کلمه از بخش های کوچک تری به نام حرف تشکیل میشود نکته بسیار مهم  در شعر سنتی ما این است که بر خلاف قافیه ، در وزن شکل ملفوظ حرف اهمیت دارد که به آن واج میگویند

به عنوان نمونه خواهر به صورت خاهر خوانده میشود

واج به دو قسمت تشکیل میشود : صامت و مصوت

مصوت های زبان فارسی به دو گروه کوتاه و بلند تقسیم میشوند ،  مصوت های کوتاه که همان« –َ» ، «–ِ »، «–ُ »  به عنوان مثال :  دَر ، حُر

 ومصوت های بلند : « و » ، «ا» ، «ی »  به عنوان نمونه : را  ، بو

و صامت ها که در زبان فارسی 23 صامت داریم:

ء (=ع) ، ب ، پ ، ت (= ط) ، ث (= س، ص) ج ، چ ، ح (= ه ) ،خ ، د ، ذ (= ز، ض ، ظ ) ر ، ژ ، ش ، غ ( =ق ) ف ، ک ، گ، ل ، م ، ن ، و ، ی

 

یکی دیگر از نکات مهم این است که مصوت بلند به خاطر کششی که زمان تلفظش دارند دو حرف محسوب میشوند 

همه ما در دبستان خود با بخش آشنا شده ایم حال همان بخش به کمک ما می آید و در این جا هجا خوانده میشود پس هر هجا عبارت است از تلفظی که با هر ضربه ریه از دهان ما خارج میشود

در زبان فارسی سه نوع هجا داریم:

1) هجای کوتاه : دارای دو حرف است مانند : کِ = که    تُ = تو  

2) هجای بلند : دارای سه حرف است مانند : خَر = خر    بو

3) هجای کشیده : دارای 4 حرف یا بیش تر است مانند: درد ، پودر

لازم به ذکر است یک یا دو حرف آخر ، هجای کوتاه نیست بلکه در نقش هجای کوتاه ظاهر میشود عروضیان قدیم به آن حروف مختلسه میگفتند.

هجای کوتاه با علامت U   ، هجای بلند  _  ، و هجای کشیده _U  به نمایش در می آیند .

نکته مهم دیگر این که صامت «ن» بعد از مصوت بلند را در عروض حذف میکنیم یعنی به حساب نمی آید.

===================

خود آزمایی:

دوستان محبت کنید و هجاهای واژه های زیر را از نظر کوتاه وبلند وکشیده بودن مشخص نمایید:

 

برگ

به

نو

کیست؟

شر

  1. ebi
    2009/01/29 در 9:39 ب.ظ.

    goooooooooooooooooooooooood

  1. No trackbacks yet.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: